Perde Hızının Fotoğrafa Etkileri, Hareketin Sabitlenmesi

Perde hızı olarak tabir ettiğimiz şey; sensörün önünde yer alan ve normal durumda kapalı kalarak, görüntünün sensöre düşmesini önleyen, deklanşöre basılınca açılıp kapanarak görüntüyü belirlenen süre zarfında sensöre düşüren yapının çalışma hızıdır.

Perde hızı tabirinin yeri tutan pek çok terim vardır. Bunların hepsi aynı anlama gelmektedir:

  • Shutter Speed
  • Obturatör hızı (süresi)
  • Hız
  • Enstantane

Bu nedenle farklı yerlerde duyduğunuz enstantane, obtüratör süresi gibi tüm terimlerin perde açılıp kapanma hızı için kullanıldığını unutmamanız gerekir.

Burada perde hızlarının makinde nasıl gösterildiğini ve değerlerini tekrar yazalım:

1 saniyeden yavaş olan perde hızları: B (Bulb), 30″  25″  20″  15″  13″  10″  8″  6″  5″  4″  3,2″  2,5″  2″  1,6″  1,3″

1 saniyeden kısa olan perde hızları ise: 0,8  0,6  0,5  0,4  3  4, 5  6  8  10  13  15  20  25  30  40  50  60  80  100  125 160  200  250  320  400  500  640  800  1000  1250  1600  2000  2500  3200  4000

şeklindedir. 1 sn’den kısa süren perde hızlarında (enstantane değerlerinde) bahsedilen zamanın 1/4000 saniye, 1/125 saniye gibi zaman dilimlerine denk geldiğini de önceki konularda bahsetmiştik.
( bkz: https://drbegendik.wordpress.com/2014/12/18/manuel-modda-dslr-kullanimi-enstantane-diyaframiso-ayarlamalari/ )

Perdenin ana işlevinin; yeteri kadar süre zarfında görüntüyü sensöre düşürmek olduğunu biliyoruz. Bu yeteri kadar süreyi ise kendi kendimize bilme şansımızın olmadığını, makinede yer alan pozometre adlı ışık ölçen sensörün gerekli hesaplamaları yaparak bizi bilgilendirdiğini de daha önce bahsetmiştik. Ekran üzerinde yer alan AV pozlama ibresi vasıtasıyla ışığımızın eksik mi fazla mı olduğunu  görür, diyafram ve perde hızı ayarlarımızı buna göre yaparız.

Fotoğrafını çektiğimiz sahnenin ışık miktarını ayarlayan 3 temel parametreden (Perde hızı, Diyafram ve ISO) biri olan perde hızının ışık miktarını ayarlamak dışında çok önemli diğer işlevinin “hareketi sabitlemek” olduğunu da artık biliyorsunuz. Peki perde hızının hareketin sabitlenmesine etkisi ne demektir? Şimdi bunu görelim:

Manuel modda çekim dersinde, makineyi tripod kullanmadan elle çekim yapabileceğimiz en yavaş hız değerinin normal açılı bir lens kullanıyorsak 1/60 saniye olduğunu söylemiştik. Bundan daha yavaş perde hızı değerlerinde makineyi titreteceğimiz için görüntü bulanık oluşacaktır. Bu husus perde hızının hareketin sabitlenmesine ilişkin ilk bilinmesi gereken konudur. 1/60 sn altındaki hız değerlerinde tripod kullanmak zorunda kalacağımızı unutmayalım. Aslında bir çok usta fotoğrafçı tüm hız değerlerinde tripod kullanmayı tercih eder. Ayrıca tele lenslerde 1/60 perde hızı da yetersiz kalacaktır. O nedenle Odak Uzunluğu X 2 hesabıyla minimum perde hızını bulmamız gerekir. (Örnek: 105 mm’lik bir tele lensle çekim yapıyorsak perde hızımız 105×2=210 hesabıyla 1/250 olmalıdır.) Bunun dışında hareketli cisimlerin anlık hareketini istediğimiz şekilde yakalamak için yapmamız gereken şey; uygun hız değerlerini girmektir. Bu itibarla, çekim yaptığımız konuda asıl hedefimiz hareketin sabitlenmesi ise ideal olarak “hız öncelikli” çekim modunu seçmemiz uygun olacaktır. Bu modun Canon’larda Tv, Nikon’larda S ile gösterildiğini tekrar hatırlatalım bkz: (https://drbegendik.wordpress.com/2014/12/18/a-av-s-tv-p-modlarinda-cekim/ )

Çekimimize manuel modda devam edeceksek uygun hız ve diyafram ayarlarını seçeceğiz. (bkz: https://drbegendik.wordpress.com/2014/12/18/manuel-modda-dslr-kullanimi-enstantane-diyaframiso-ayarlamalari/ )

Hareketli konulara ilişkin çekim detaylarına geçmeden önce aşağıdaki fotoğrafları inceleyin.

08_vaakuna_iso  bosbhorus-ralli-2012bartosmotokros_susurluk_120413 komik_resim_1298120240fft99_mf1963435  154630-yumruk--29fft5_mf909008 damla1   Tenis-Topu

Bu fotoğraflarda gördüğünüz üzere, cisimlerin bir anlık hareketi dondurulmuş olarak kaydedilmiştir. Bu fotoğraflarda bulanıklık oluşmadan hareketi kaydedebilmemiz için konunun ihtiyaç duyduğu hızda çekimi gerçekleştirmiş olmamız gerekmektedir. Bir mermiyi çekebilmek için 1/2000, 1/4000 sn gibi hızlara ihtiyaç duyarken, mermiye göre daha yavaş hareket eden diğer konularda daha düşük hızlar yeterli olabilecektir. Hangi konuda kaç enstantane kullanmanız gerektiği, daha çok ortam ışığı ve hareketli cismin hızı ile ilişkili olduğundan kesin bir kuralı yoktur ve doğru ayarı deneyerek bulmanız gerekmektedir.

Aşağıdaki fotoğraflarda ise konunun hareketini dondurabilecek perde hızından daha yavaş perde hızları ile yapılmış çeşitli çekimlere ait kareler görülmektedir:

hareket foto (2) hareket foto (8)philadelphia-skyline-at-night-in-color-car-light-trails-jon-holidayhareket foto (4)   hareket foto (7)  Impala-Blur2 ??????????????????????? photographing-basketball-4e

Bu fotoğraflarda gördüğünüz üzere kimileri gerçeğinden daha etkileyici bir görsel güce ve kompozisyona sahipken bazılarında oluşan bulanıklık rahatsız edici ve istenmeyen sonuçlar doğurmaktadır.

Şimdi http://www.canonoutsideofauto.ca/play/ adresindeki uygulamayı kullanarak perde hızının hareketin kaydına etkisini gözlemleyelim:

İlk çekim sonucunda amacımız pervaneyi net kaydetmek olsun. Perde hızını 1/2000 sn, diyafram açıklığını f:2,8 girelim. Bu hıza göre ISO değerimiz 3200’de yeterli pozlama elde etmemize imkan tanıyor. Sonuç aşağıdaki fotoğraftaki gibidir:

3200_ISO_2000_0001

Gördüğünüz üzere pervane tamamen dondurulmuş olarak görünmektedir. Oysa, aynı karede perde hızını 1/2000 değil de 1/125 kullansaydık olması gereken diğer ayarlarımız; f:2,8 ve ISO 200 olacaktı ve aşağıdaki fotoğrafta gördüğünüz üzere pervane tamamen flu çıkacaktı:

200_ISO_125_0001

Şimdi siz de bu linki tıklayarak doğru pozlama değerlerine ulaşacak şekilde yeni hız, diyafram ve ISO ayarlarıyla yeni fotoğraflar çekin ve sonuçları kıyaslayın.

%d blogcu bunu beğendi: