Fotoğraf ve Işık

FOTOĞRAF ve IŞIK

Fotoğrafın temeli, objeden yansıyan ışığın bir ortama kaydedilmesi olduğuna göre fotoğraf çekiminde esas değişkenleri ışığın miktarı ve kaydedilen ortamın ışığa olan duyarlılık düzeyi oluşturacaktır.

Günümüzde kayıt ortamını CCD ve CMOS sensörler ve bununla irtibatlı dijital hafıza üniteleri, nadiren de renkli, siyah beyaz ve dia pozitif filmler oluşturmaktadır.

CMOS:Complementary Metal Oxide Semiconductor

CCD: Charge Coupled Device

Film ya da sensörlerin ışığa tepkilerinin fiziksel mantığının aynı ana ilkeler üzerine kurulu olması ve günümüzde filmlerin nadiren kullanılmasından dolayı kayıt ortamı yerine sensör ibaresini kullanmak daha yerinde olacaktır. 

Fotoğrafın temeli olan ışığın özelliklerini anlamak bu alanda atılacak en önemli adımdır.

Işığın miktarı ve özelliklerinin bizim tarafımızdan ayarlanabilir olup olmaması, bizim etki edemeyeceğimiz ışık koşulları karşısında nasıl hareket edeceğimiz ve elde edilecek sonucun amaçladığımıza uygun olup olmayacağı karşılaşılacak esas problemleri teşkil edecektir.

Uyarı ve Bilgilendirme

Paylaştığım bu notlar büyük çoğunlukla derleme olup, ana içeriği ve konu başlıkları İFSAK Temel Fotoğrafçılık Semineri Ders Notları kullanılarak hazırlanmıştır. (http://www.ifsak.org.tr/).Bunun dışında pek çok web sitesinden aldığım bilgiler yeri geldikçe bütünüyle ya da kısmen konuya dahil edilmiştir.

Kullanılan bilgi ve görsellerin kendisine ait olduğunu beyan eden biri olursa, bu içerik derhal kaldırılacaktır.

Bu sitenin paylaşımından ve ders notlarından herhangi bir ticari kazanç elde edilmesi söz konusu değildir. Tamamiyle kişisel bir paylaşım olup, elimdeki dokümanların konuyla ilgili arkadaşlarıma ulaştırılması gayesi ile hazırlanmıştır.

İstifade ettiğim tüm ilgililere, amatör fotoğrafçılığa gönül veren bizlere sundukları bu bilgilerden dolayı, şükranlarımı arz ediyorum.

Bu kadar büyük öneme sahip ışığı daha yakından tanımaya çalışalım;

Fotoğraf söz konusu olduğunda, ışığın dört temel özelliği vardır ;

  1. Parlaklık (şiddet)
  2. Yön
  3. Renk
  4. Kontrast

Işık ayrıca üç ana şekilde de incelenebilir.

  1. Direkt ışık
  2. Yansıyan ışık
  3. Filtrelenmiş ışık

Pratik sebeplerle ışık; doğal ve yapay olmak üzere iki türe ayrılabilir.

Bir manzara çekiminde tamamıyla doğal ışıkla karşı karşıya iken, akşam evde lamba ışığında flaş yardımıyla çektiğimiz fotoğrafta tamamıyla yapay ışıkla karşı karşıyayız demektir.

Oysa manzara içine yakın planda bir insanı dahil edersek ve o insanı flaşla aydınlatma ihtiyacı söz konusu ise karma bir ışıktan söz etmek gerekecektir.

Işığın dört fonksiyonu vardır ;

  1. Konuyu aydınlatır
  2. Hacim ve derinliği sembolize eder
  3. Fotoğrafın atmosferini oluşturur
  4. Aydınlık ve karanlık yoluyla desenler oluşturur.

PARLAKLIK

Parlaklık, ışığın yoğunluğunun ölçüsüdür. Bir pozometre yardımı ile ölçülür. Pozu belirler, kameranın elde mi tutulacağına, sehpaya mı bağlanacağına karar vermekte yardımcı olur.

Fotoğrafın rengini ve atmosferini belirler.parlaklık, kar ile kaplı alanlar ve buzullarda görülebilecek şiddetten, yıldızsız bir gecenin karanlığına kadar farklılıklar gösterir.

YÖN

Düşen ışığın yönü, gölgelerin pozisyonunu ve yoğunluğunu (miktarını) belirler.

Bu durumda ışığın 5 türünden söz etmek mümkündür.

1.Cephe Işığı

Işık kaynağı az veya çok kameranın arkasındadır. Kontrastlık, başka aydınlatma şekillerine oranla daha düşüktür. Cephe ışığı aynı zamanda en düz ve en yassı etkiyi verir. Gölgeler tamamen veya kısmen objenin arkasındadır ve objektif tarafından görülmezler. Doğru renkler almak için cephe ışığı tavsiye edilse bile bu ışıkta hacim ve derinlik etkisinin en az seviyede olduğu bilinmelidir. Yüzde yüz cephe ışığı çok enderdir. Çünkü ister fotoğrafçının arkasındaki güneş, ister makinenin üzerine takılı flaş olsun, optik eksenden biraz kaçık olunca objenin bir yanında ince gölgeler belirmeye başlar.

0201 0202 0203

Gerçek cephe ışığı için en iyi kaynak ring–flaşlardır. Çünkü objektifi kuşatan bu halka biçimindeki lamba gerçekten gölgesiz görüntü verir.

2.Yanal Işık

Işık kaynağı konunun yan tarafındadır. Ön taraftan ziyade hafifçe arkaya kaymış durumdadır. Üç boyutluluk yan ve önden aydınlatma izleniminin ve renk veriminin iyi olması için sıkça başvurulan bir aydınlatma şeklidir. Yan ışık, kullanılması kolay bir şekildir ve daima iyi sonuç verir.

0204 0205

3.Ters Işık

Işık kaynağı az veya çok konunun arkasındadır ve onu arkadan aydınlatır, gölgeler kameraya doğru uzar. Diğer aydınlatma şekillerine göre konu kontrastı daha yüksektir. Bu özelliği ters ışığı renkli fotoğraf için çok uygun olmadığını gösterir. Diğer taraftan bütün diğer aydınlatma şekillerine göre daha inandırıcı bir mekan ve derinlik hissi verir. Renkli çalışan fotoğrafçılar ters ışığı kullanımı zor fakat iyi kullanıldığı zaman insanı ödüllendiren bir şekil olarak düşünürler. Hemen hemen değişmez bir biçimde ters ışık kullanımı olağanüstü güzellikler ve ifadeler dünyasının kapısını aralar. En dramatik ışık formudur. İfade ve atmosfer kuvvetlendirmede sahipsizdir.

020602070208

4.Tepe Işığı

Işık kaynağı az çok konunun üzerindedir. Diğer aydınlatma şekilleri arasında en az fotojenik olanıdır. Çünkü düşey yüzeyler doğru renk verimi için yeterince aydınlanmazlar. Gölgeler çok küçüktür ve derinlik ifadesi veremeyecek şekilde görüntüde yer alır.

Dışarıda bu tipik öğle güneşi ışığıdır. Fotoğrafa yeni başlayanlarca parlak ve güzel bulunduğu için tercih edilir. Deneyimli fotoğrafçılar dış çekimler için uygun zamanın güneşin nispeten alçakta olduğu sabah erken ve öğleden sonraki geç saatler olduğunu bilirler.

0209 0210

 

5.Alttan Gelen Işık

Az çok konuların alttan aydınlatıldığı şekildir. Doğada mevcut olmayan bir aydınlatmadır. Bu tip aydınlatma doğal olmayan teatral etkiler yapar. İyi kullanılması zordur. Çünkü garip, gerçek olmayan fantastik etkiler oluşturur ve bunlar zorlama bir ifade taşır.

0211

RENK

Bir kaynaktan yayılan ışık ister güneş ışığı, ister akkor lambadan yayılan ışık isterse flaş ışığı olsun homojen değildir. Aksine 380 ile 760 milimikron arasında değişen dalga boylarına sahip farklı renklerin yaklaşık olarak eşit miktarda karışımından meydana gelmiştir.

İnsan gözü beyaz ışığın içindeki tüm dalga boylarındaki renkleri tek tek ayırt edemez.Renkli fotoğraf söz konusu olduğunda bu oldukça önemli bir faktördür. Çünkü göze beyaz görülmesine rağmen gerçekte beyaz olmayan ve renkli film tarafından gerçek halleri ile kaydedilen bir çok ışık türü vardır.

Renkli filmler ve sensörler belli bir tür ışıkta doğru renk vermek için tasarlandıklarından, gözümüz de beyaz zannettiği ışığın içindeki küçük farklılıkları algılayamadığından, doğru renk elde edebilmek için doğru filmin, doğru ışıkta kullanılması gerekir. Bu nedenle ışığın belli bir sınıflandırılmaya ve birimlendirilmeye tabi tutulması gerekir. Bu amaçla hazırlanan cetvele de Kelvin Skalası adı verilir.

Kelvin Skalası: Adını İngiliz fizikçi W.T. Kelvin’den alır. Işığı renk ısısı türünden ölçer. Sadece akkor ışık kaynaklarında uygulanır. Kelvin Skalasının başlangıç noktası mutlak “0” yani –273 °C ’dir.

0212

Renk ile ilgili pek çok detay ileride kompozisyon bahsinde tekrar ele alınacaktır.

 

KONTRAST

Bir ışık kaynağının yaydığı ışığın konu üzerindeki kontrastını belirleyen faktörler öncelikle konu – ışık kaynağı mesafesi ve ışık kaynağının konuya göre etkili yada geçerli boyudur.

Konu – Işık kaynağı mesafesi arttıkça yada ışık kaynağının konuya göre etkili yada geçerli boyu azaldıkça ışık kaynağının yaydığı ışınlar birbirlerine paralel hale gelirler. Bu da ışık ve yarattığı gölge arasındaki yoğunluk farkının artmasına ve ışık – gölge arasındaki geçiş bölgesinin daralmasına yol açar.

Güneş, dünyaya oranla oldukça büyük olmasına karşın çok uzak bir mesafede bulunduğundan noktasal ışık kaynağı konumundadır. Bu da güneşten gelen ışınların birbirine paralel olmasını sağlar ve dünya üzerinde oldukça kontrast görüntüler oluşmasını sağlar. Ancak bulutlu havalarda güneş artık yalnızca bulutları aydınlatmaktadır. Bu durumda büyük ya da geniş bir ışık kaynağı konumuna gelen bulutlar, yeryüzündeki konuları her yönden aydınlattığı ve yeryüzüne olan mesafesi de az olduğundan daha yumuşak görüntüler oluşmasını sağlarlar.

0213 0214

 

%d blogcu bunu beğendi: